Mieczysław Harusewicz
Biografia
Mieczysław Harusewicz urodził się w 1899 roku w Ostrowi Mazowieckiej. Jego ojcem był lekarz i działacz Ligi Narodowej Jan Harusewicz, matką działaczka społeczna Amelia z domu Paczoska, a wujem botanik Józef Paczoski. Otrzymał staranne wychowanie religijne i patriotyczne. Dzieciństwo spędził w Ostrowi Mazowieckiej. W latach 1914–1918 mieszkał z rodzicami w Petersburgu, gdzie ukończył szkołę średnią.
Po powrocie z rodzicami do Polski w 1918 roku wstąpił na Politechnikę Warszawską. 10 listopada 1918 zaciągnął się do Legii Akademickiej, w szeregach której walczył w obronie Lwowa, a następnie w wojnie z bolszewikami, od 1920 roku już w stopniu porucznika. 29 stycznia 1932 prezydent RP nadał mu stopień porucznika z dniem 2 stycznia 1932 i 22. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych inżynierii i saperów. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 1 batalionu saperów w Modlinie.
Po powrocie z frontu kontynuował studia na wydziale hydrotechniki, podczas których był działaczem studenckich organizacji politycznych, głównie Związku Akademickiego Młodzież Wszechpolska.
Okres międzywojenny
Po ukończeniu studiów, do 1939 roku, pracował jako inżynier, m.in. na pierwszych budowach w Gdynii i Stalowej Woli oraz pełnił funkcję inspektora sanitarnego miasta Warszawy. Równocześnie włączał się w życie polityczne jako działacz Ruchu Młodych Obozu Wielkiej Polski i Stronnictwa Narodowego. W 1933 roku został aresztowany, wraz z kilkoma innymi działaczami OWP, pod zarzutem rzekomego „przygotowywania zamachu stanu”. Rok później zaangażował się w organizację Obozu Narodowo-Radykalnego, wchodząc w skład jego Komitetu Politycznego, a po rozłamie w 1935 roku, Obozu Narodowo-Radykalnego ABC.
II wojna światowa
W kampanii wrześniowej walczył do końca w szeregach 6 batalionu saperów, w którym w ramach Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” został dowódcą 61 kompanii marszowej saperów. Po bitwie pod Kockiem dostał się do niewoli, skąd zbiegł. W październiku 1939 roku, wraz z Henrykiem Minichem, zaczął wydawać biuletyn oparty na nasłuchu radiowym, który przekształcił się w początkowo powielane, a od marca 1940 roku drukowane pismo Szaniec. Grupa Szańca, nazwa konspiracyjna, którą był jednym z przywódców, powstała w wyniku tego tytułu. Równocześnie włączył się w budowę związanej z nią formacji militarnej Organizacja Wojskowa Związek Jaszczurczy. Podjęte próby wejścia do Rady Narodowej na uchodźstwie zakończyły się niepowodzeniem, z wyjątkiem poparcia ze strony Stronnictwa Narodowego.
W sierpniu 1940 roku w Londynie założył Komitet ONR na Emigracji. We wrześniu tego roku został powołany do służby w Polskich Sił Zbrojnych i służył w 7 Brygadzie Kadrowej Strzelców Kirkcaldy. W lutym 1942 roku, z ramienia ONR-ABC, wszedł w skład Komitetu Zagranicznego OBOR. Współtworzył w Wielkiej Brytanii konspiracyjne pismo Walka, wychodzące w latach 1941–1943.
Po wojnie pozostał w Wielkiej Brytanii. Tam prowadził działalność gospodarczą, pracował zawodowo i udzielał się społecznie w organizacjach polonijnych, uczestniczył w działalności Obozu Narodowego i współpracował z redakcją Myśli Polskiej. Przez pewien czas służył także w Royal Navy. W latach 80. wspierał działalność podziemnego Narodowego Odrodzenia Polski. Od 1987 mieszkał u ks. Tadeusza Kukli, duszpasterza Polskiej Misji Katolickiej.
W 1975 roku ukazała się na emigracji, w języku polskim, jego książka „Za carskich czasów i po wyzwoleniu. Jan Harusewicz. Wspomnienia - Dokumenty”, napisana na podstawie dokumentów historycznych, materiałów rodzinnych i przeżyć osobistych. Opisuje okres odpowstania styczniowego, w którym walczył jego dziadek, Konrad Paczoski i bracia babci, do lat trzydziestych XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem działalności ojca, Jana Harusewicza.
Wielokrotnie odwiedzał Polskę. We wrześniu 1976 roku przekazał w darze na licytację samochód Rover, a uzyskaną kwotę ok. 200 000 zł wpłacono na odbudowę Zamku Królewskiego w Warszawie.
Powrót do Polski
W czerwcu 1989 roku powrócił do Polski i zamieszkał w Warszawie. W listopadzie 1990 roku został odznaczony Krzyżem Walecznych za wojnę 1920 roku i awansowany do stopnia majora WP w stanie spoczynku. Zmarł 18 lutego 1991 roku, w wieku 91 lat. Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 80-5-25).